Wet zorg en dwang (Wzd) bij dementie

Rechterlijke machtiging in de wet zorg en dwang

Soms is het veiliger als iemand met dementie in een verpleeghuis gaat wonen. Maar je naaste kan dat anders ervaren en zich verzetten. In dat geval kan er een rechterlijke machtiging (rm) nodig zijn. Dit is een besluit van de rechter dat een opname toch mag. De procedure duurt meestal een aantal weken. Maar hoe ziet dit proces eruit?

Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) bekijkt of de procedure gestart moet worden. Dat gebeurt vaak na een melding van een arts, partner of kind. Ook andere familieleden, een mentor of curator kunnen het aanvragen. Daarna onderzoekt een onafhankelijke arts je naaste en kijkt of een opname nodig is. Wanneer zowel het CIZ als de arts vinden dat opname de beste en veiligste keuze is, beslist de rechter. Die komt vaak thuis langs en praat met je naaste, en soms ook met jou. Zo probeert de rechter een goed beeld te krijgen van hoe het gaat en wat nodig is.

Lees meer

Inbewaringstelling (ibs) in de wet zorg en dwang

Soms is er geen tijd om te wachten. Bijvoorbeeld wanneer iemand zichzelf ernstig in gevaar brengt of anderen pijn kan doen. Dan kan een inbewaringstelling (ibs) nodig zijn. Dit is een spoedopname.

Verklaring onafhankelijk arts.

De ibs-procedure begint meestal bij de huisarts, casemanager of politie. Daar komt de melding van de crisissituatie binnen. Een onafhankelijke arts onderzoekt je naaste op de plek waar hij of zij op dat moment is. Dat kan thuis zijn, in het verpleeghuis, of zelfs op het politiebureau.
Handtekening burgemeester.

Vindt de arts dat een inbewaringstelling noodzakelijk is? Dan stuurt hij de geneeskundige verklaring naar de burgemeester van de gemeente waar je naaste op dat moment is. De burgemeester ondertekent het besluit zonder de persoon met dementie te zien en gaat af op advies van deskundigen. De burgemeester stelt het CIZ en de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) onmiddellijk op de hoogte. Daarna wordt je naaste binnen 24 uur opgenomen.
Maximaal drie dagen.

Een ibs geldt eerst voor maximaal drie dagen. Als een langere opname nodig is, kan het CIZ een verlenging aanvragen van maximaal zes weken. Voor langdurig verblijf wordt daarna een nieuwe procedure gestart. Verzet je naaste met dementie zich tegen de aanvraag? Dan kan een rechterlijke machtiging voor opname en verblijf worden aangevraagd.

Lees meer

Veelgestelde vragen

Wie onderzoekt of een gedwongen opname nodig is?
Na een melding van een arts, partner of kind onderzoekt een onafhankelijke arts je naaste, en probeert antwoorden te vinden op de volgende vragen:
- Is de situatie gevaarlijk voor de persoon met dementie of voor anderen?
- Is dementie de oorzaak van de gevaarlijke situatie?
- Is een opname in een verpleeghuis de enige manier om het veilig te maken?
Wie besluit of iemand met dementie moet worden opgenomen in een verpleeghuis?

Dat hangt af van de situatie. Bij een rechterlijke machtiging (rm) beslist de rechter en bij een inbewaringstelling (ibs) tekent de burgemeester op advies van deskundigen.
Wat is het verschil tussen een rechterlijke machtiging (rm) en een inbewaringstelling (ibs)?

Het verschil zit hem voornamelijk in de duur en de procedure.

Een ibs is voor noodsituaties en gaat snel: met de handtekening van de burgemeester wordt je naaste binnen 24 uur naar het verpleeghuis gebracht.

Een rm duurt langer en is bedoeld wanneer er wel zorg nodig is, maar geen spoed. Deze procedure kan een aantal weken duren. Spreekt de rechter de machtiging uit? Dan wordt je naaste (meestal) binnen vier weken opgenomen.
Kan ik bezwaar maken tegen een rechterlijke machtiging?

Ben je het niet eens met de uitspraak? In hoger beroep gaan kan niet, maar cassatie bij de Hoge Raad wél. Daarbij wordt gekeken of de rechter de regels juist heeft gevolgd. De uitspraak kan vernietigd worden wanneer er juridische fouten zijn gemaakt.
Mag iemand met dementie nog zelf beslissingen nemen?

Ja, dat kan. Een persoon met dementie mag zelf beslissen zolang hij of zij nog wilsbekwaam is. Dat betekent dat de persoon kan begrijpen wat een beslissing inhoudt en wat de gevolgen zijn. Wanneer iemand dit niet meer kan, noemen we dat wilsonbekwaam. Vanaf dat moment kan de persoon geen geldige beslissingen meer nemen.

Daarom is het belangrijk om je wensen op tijd vast te leggen, bijvoorbeeld over zorg, wonen en financiën. Zo blijft duidelijk wat iemand belangrijk vindt, ook als hij of zij dit later niet meer zelf kan aangeven. Daarnaast is het verstandig om volmacht te regelen bij dementie. Zo leg je vast wie beslissingen voor jou mag nemen wanneer je dat zelf niet meer kunt.

Wet zorg en dwang (wzd) bij dementie

Rechterlijke machtiging in de wet zorg en dwang

Inbewaringstelling (ibs) in de wet zorg en dwang

Veelgestelde vragen

Heb je een vraag of maak je je zorgen?

De kracht van samenwerking in de regio

Zoeken in website

Wet zorg en dwang (wzd) bij dementie

Rechterlijke machtiging in de wet zorg en dwang

Inbewaringstelling (ibs) in de wet zorg en dwang

Veelgestelde vragen

Heb je een vraag of maak je je zorgen?

De kracht van samenwerking in de regio